اللّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَهٌ وَ لاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَ لاَ یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَ الأَرْضَ وَ لاَ یَۆُودُهُ حِفْظُهُمَا وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ، لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ قَد تَّبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ فَمَنْ یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یُۆْمِن بِاللّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَهِ الْوُثْقَیَ لاَ انفِصَامَ لَهَا وَاللّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ، اللّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُواْ یُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّوُرِ وَالَّذِینَ کَفَرُواْ أَوْلِیَآۆُهُمُ الطَّاغُوتُ یُخْرِجُونَهُم مِّنَ النُّورِ إِلَی الظُّلُمَاتِ أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ

کد مطلب: ۴۰ ۱۳۹۶/۰۳/۲۲ - ۲۳:۲۶ ۶۵
نوشتاری از آیت الله جوادی آملی درباره حضرت فاطمه (سلام الله علیها)

در محضر علمای ربانی:

نوشتاری از آیت الله جوادی آملی درباره حضرت فاطمه (سلام الله علیها)

 حضرت زهرا (سلام‌ الله‌ علیها) همتای قرآن کریم 

وجود مبارک صدیقه کبری فاطمه زهرا (سلام الله علیها)، سیره و سنتی دارد که معرّف هویت اوست؛ چون این ذات پر برکت همانند سایر ذوات قدسی، همتای قرآن کریم هستند و قرآن کریم، عبارات، اشارات، لطایف و حقایقی دارد؛ چه اینکه از امام حسین (علیه‌السلام) و امام صادق (سلام‌الله‌علیه) رسیده است که قرآن کریم چهار درجه دارد: درجۀ نخست آن به نام عبارات قرآن برای توده مردم است؛ برتر از درجۀ نخست، اشارات قرآن و والاتر از آن لطایف قرآن است و قله قرآن، حقایق قرآن می باشد که مخصوص انبیاست.[1]

حضرت صدیقه کبرا سلام الله علیها هم که از ذوات قدسی عترت (علیهم‌السلام) هستند، سیره و سنتی دارد که بخشی جزء عبارات آن سیره است و توده مردم از آن بهره می‌برند؛ بخشی مربوط به اشارات سیره آن حضرت است که خواص استفاده می‌کنند و بخشی مربوط به لطایف سیره و سنت آن حضرت است که أخص بهره می‌برند و بخشی مربوط به حقایق فاطمیه است که أنبیا استفاده می‌کنند و دیگران طرفی نمی‌بندند؛ بحث درباره آن حضرت در حقیقت همانند بحث درباره قرآن کریم است.

 صدیقه طاهره و اهل بیت عصمت (سلام‌ الله‌ علیهم) ریسمان آویخته الهی 

قرآن کریم که حبل خداست، طناب ناگسستنی الهی است[2]؛ این حبل و طناب را خدا نازل کرده است، لکن انزال قرآن همانند انزال باران نیست. این حبل را خدای سبحان نازل کرد یعنی آویخت؛ نه این که انداخت. آن طوری که قرآن نازل شده است، باران نازل نمی‌شود و آن طوری که باران نازل می‌شود، قرآن نازل نشده است.

نازل کردن باران یعنی انداختن این قطره‌ها روی زمین. نازل کردن قرآن یعنی آویختن این طناب از بالا به زمین؛ چون قرآن حبل خداست و خدا این طناب را آویخت؛ نه انداخت؛ لذا از عبارات تا اشارات و لطایف و حقایق درجات این حبل است و هر کسی به اندازه علم و عملش می‌تواند در خدمت طناب الهی باشد.

اهل بیت (علیهم‌السلام) و صدیقه کبرا (صلوات‌الله‌علیها) حبل‌الله و حبل متین هستند و حبل متین را خدا آویخت؛ نه انداخت؛ چون آویخت نه انداخت؛ رهبریِ قلوب اینها به دست خدای سبحان است؛ اینها جزء اولیای الهی‌ هستند. به انسان کامل  «ولی الله» می‌گویند که در بخش علم و عمل بدون واسطه از ذات اقدس الهی فیض بگیرد؛ در ولیّ او و در جِوار او باشد؛ موالات داشتن متوالی بودن یعنی فاصله برقرار نشدن. چنین انسانی می‌شود ولیّ خدا که از ولیّ و جِوار فیض الهی طرفی می‌بندد.

در حدیث معروف ثقلین ذات اقدس الهی فرمود: این طناب «طرف بید الله تعالی»؛[3] یک طرف این طناب یعنی قرآن به دست خداست؛ طرف دیگرش در دست شماست. پس مطلب دوم این شد که این بانو مانند سایر ائمه معصوم (علیهم‌السلام) حبل متین خدا هستند و این طناب را خدا آویخت؛ نه انداخت و یک طرفش به دست خداست؛ طرف دیگرش به دست مردم و در دسترس مردم است.

 حضرت زهرا (سلام‌ الله‌ علیها)؛ جامع کمالات علمی و عملی 

بخشی دیگر از آیات این است که اگر کسی با تقوا بود و منحرف نشد، فرشتگان بر او نازل می شوند «إِنَّ الَّذینَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلائِکَه»[4]. “

حضرت صدیقه کبری (سلام الله علیها) جامع تمامی این مراحل کمالات علمی و عملی بود. اینکه در برخی روایات وجود مبارک امام صادق (علیه السلام) فرمود: جبرئیل بر جدّه ما نازل می شد و مطلبی را با ایشان در میان می‌گذاشت در حالی‌که جبرئیل بر همه انبیاء نازل نمی‌شد و تنها بر برخی انبیای برجسته وارد می شد، حال نزول جبرئیل بر حضرت زهرا(سلام الله علیها) نشانۀ عظمت و جلال و شکوه آن حضرت است.

اگر چیزی جزو شریعت و قوانین کلّی باشد، نزول فرشتگان در مورد این مسائل مخصوص انبیا است، اما اگر فرشته ای نازل شود و در مدار شریعت دستور خاصی بدهد، مثلا فلان نماز را بخوان و یا فلان ذکر را بگو، این دیگر نیاز به نبوت ندارد، چرا که حکم کلی نیست بلکه دستور خاصی نسبت به یک شخص است که اگر آن را بدون دستور خاص و به قصد قربت هم انجام بدهیم، ثواب دارد چون به قصد ورود نیست.

بنابراین اگر در روایات آمده که امام صادق(علیه السلام) فرمود: جبرئیل بر جده ما، فاطمه زهرا (سلام الله علیها) نازل شد و دو رکعت نماز به او یاد داد، این امر قابل قبول است؛ زیرا این شریعت و حکم کلّی نیست تا اختصاص به انبیا داشته باشد، بلکه این دستور خاصی است که با اطلاقات و عمومات هماهنگ است.

 نفی ولایت؛ مصیبتی بزرگ در شهادت حضرت زهرا (سلام‌ الله‌ علیها) 

آنگاه آن سوگنامه حضرت علی علیه السلام در هنگام شهادت همسرش فاطمه زهرا سلام اللّه علیها مشخص می شود. وقتی حضرت علی علیه السلام در مراسم تدفین و تجهیز بدن مطهرۀ حضرت صدیقه طاهره سلام اللّه علیها با پیامبر صلی اللّه علیه وآله گفت وگو می کند، به پیامبر صلی اللّه علیه وآله عرضه می دارد: سلام من و سلام دخترتان به حضور شما، یا رسول الله، از دخترتان بپرسید که این امت با من چه کردند و با او چه کردند؟؛ اینها توطئه کردند که هم مرا بکوبند و هم زهرا سلام اللّه علیها را حذف کنند! ستنبئک ابنتک بتضافر امتک علی هضمها[5]، همه جمع شدند که فاطمه را بکوبند.

 فاطمه ستیزی جریان سقیفه؛ بزرگترین مصیبت درسوگنامه حضرت زهرا (سلام‌ الله‌ علیها) 

حضرت زهرا(سلام الله علیها) علاوه بر وصیت های شفاهی به امام علی(علیه السلام) به صورت کتبی نیز وصیت نامه نوشتند که امام وقتی وارد خانه شدند و صدیقه طاهره(سلام الله علیها) را در حال شهادت دیدند، زیر بالش ایشان این وصیت را یافتند. لذا بزرگترین مصیبت این بود که نگذاشتند مقام واقعی و حقیقی صدیقه طاهره مشخص شود.

حالا که به اینجا رسیدیم من مصیبتم را با همین شعر تلفیق می‌کنم که ما نرویم در خانه فاطمه چون خودش به سراغ ما می‌آید «مرو ‌‌ای گدای مسکین تو در سرای زهرا» ما همین که آمدیم اینجا [و] گفتیم: «صلّی الله علیکِ یا بنت رسول الله السلام علیک وَ علی أبیک و علی بعلک و بنیک و علی السرّ المستودع فیک» همین که آمدیم، عرض حاجت کردیم. وجود مبارک امیرالمؤمنین علیه السلام در مراسم تجهیز زهرا اشک ریخت، عرض کرد: یا رسول الله! برای من بسیار گران و سخت و تلخ است که این مصیبت را تحمل کنم. «قلّ یارسول الله عن صفیتک صبری» «ستنبئک ابنتک»[6] ؛ یا رسول الله! این دخترت که زود به شما ملحق شدند، تمام جریان سقیفه و غیر سقیفه را به عرض شما می‌رساند که من هیچ کوتاهی نکردم. هر چه دستور دادی، عمل کردم «فأحفها السؤال و استخبرها الحال»[7] ؛ شما هم جریان را یکی پس از دیگری از این بانو سؤال کنید. انسانِ دردمند وقتی دردش را بگوید، مقداری سبک می‌شود، بعد عرض کرد: یا رسول الله! برای کوبیدن فاطمه (سلام الله علیها) تنها هیئت حاکم قیام نکرد، اینها